loading...

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

ناگفته‌هایی از دین زرتشتی

بازدید : 10
جمعه 25 بهمن 1403 زمان : 23:26
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

آنچه پیش روی شماست مجموعه‌ای از نوشته‌های دانشمند فقید مری بویس درباره قربانی در تاریخ کیش زرتشت است. در اهمیت کارهای مری بویس همین بس که وی علاوه بر مطالعات گسترده، مدتی را در میان زرتشتیان به سر برد و با ارائه مطالعات میدانی گنجینه‌ی بسیار باارزشی از باورها و آداب و رسوم زرتشتی را ثبت و ضبط کرده است. باورها و آیین‌هایی که امروزه دیگر هیچ خبری از آن نیست. از جمله این آیین‌های فر اموش‌شده، مراسم‌های متعدد قربانی در کیش زرتشت است که موبدان امروزی تحت تاثیر پاره‌ای از اوستا پژوهان غربی آن را مخالف نظر زرتشت می‌دانند. مری بویس در رد این نظریه با بررسی متون گاهانی و سپس با پیگیری این آیین از روزگار پیش از زرتشت تا قرن بیستم به خوبی نشان می‌دهد که قربانی حیوانی رسمی‌اصیل و ایرانی است که به زمان خود زرتشت بازمی‌گردد و آنچه درباره ممنوعیت قربانی از زبان زرتشت بیان می‌شود بر پایه متنهای مبهمی‌است که استدلال به آنها نادرست است. مری بویس همانند پاره‌ای از پژوهشگران بر این باور است که دین زرتشتی در سه پادشاهی هخامنشی، اشکانی و ساسانی دین رسمی‌بود و از این رو مراسم‌های قربانی در این سه پادشاهی را به پای دین زرتشتی می‌نویسد.

دریافت کتاب «قربانی در تاریخ کیش زرتشت»

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳/۰۳/۲۰

غلامرضا نوادری

بازدید : 1870
پنجشنبه 31 ارديبهشت 1399 زمان : 10:23
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

از جمله قوانین شکار این بود که پس از بازگشت همه‌ی شکار میان افراد تقسیم می‌شد و بر خلاف غنیمت جنگی از آنِ بدست آورنده نبود. در متن پهلوی پرسشنیها چنین آمده است: که اگر به جنگ یا شکار بروند و غنیمت یا گوشت و استخوان و ... بیاورند چگونه باید تقسیم شود پاسخ این است که: «در شکار اگر چه پیمان بندند که جدا سهم هستیم <یا>هم سهم هستیم، هم سهم هستند» [1] .

بنا به گزارش استرابو در شکارگاههای سلطنتی «جوانان به گوشت حیوانات وحشی که شکار کرده‌اند دست نمی‌زنند. رسم است آن را به خانه بیاورند تا ....» [2] .


[1] - صفری پور، زهرا، 1385، بررسی 29 پرسش و پاسخ نهایی متن پهلوی پرسشنیها، ص 49، پرسش 55.

[2] - استرابو،1382، جغرافیای استرابو، ترجمه همایون صنعتی‌زاده، ص 326.

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۹/۰۲/۲۹

غلامرضا نوادری

بازدید : 1565
پنجشنبه 31 ارديبهشت 1399 زمان : 10:23
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

هر چند شکار حیوانات در سنت زرتشتی پذیرفته شده است اما با این حال افراط در این کار را ناخوش داشته‌اند. به طوریکه در اندرز اوشنر دانا آمده است که :«چهار چیز مرد (را) زیانکار‌تر بُوَد، ... و نخجیر بیش از اندازه» [1] .


[1] - عفیفی، رحیم، 1383، اساطیر و فرهنگ ایرانی در نوشته‌های پهلوی، ص 354، از اندرز اوشنر دانا، بند 33.

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۹/۰۲/۲۹

غلامرضا نوادری

بازدید : 1365
پنجشنبه 31 ارديبهشت 1399 زمان : 10:23
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

در شایست ناشایست درباره شکار چنین آمده است: «روحانیون را به دلیل فرهنگ (= ارزش فرهنگی) <خود>، نخجیر نکردن ضرور <است>و دیگر کسان مگر آنکه خواسته‌ی <ایشان از>سیصد استیر کمتر <باشد>- برای شکارگری مجاز به نخجیر کردن نه <باشند>» [1] .

در این روایت شکار برای طبقه روحانیون غیر مجاز دانسته شده است. البته بنا بر دادستان دینی در صورتی که موبدان نتوانند از طریق پیشه هیربدی کسب معاش کنند باید نخست به کارهایی مانند برزیگری، دامداری و مانند آن بپردازند و در صورت عدم امکان از طریق نخجیر و شکار روزی خود را بدست آورند.

جدای از موبدان از دیگر طبقات نیز تنها کسانی حق شکار کردن داشتند که دارایی ایشان کمتر از سیصد استیر باشد. و «سیصد استیر میزان ثروتی است که با داشتن آن، خانواده دیگر فقیر و نادار شمرده نمی‌شد» [3] .


[3] - مزدا پور، کتایون، 1390، شایست ناشایست، ص 105، یادداشت شماره 8.

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۹/۰۲/۲۹

غلامرضا نوادری

بازدید : 1384
دوشنبه 28 ارديبهشت 1399 زمان : 4:22
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

چنانچه بیهقی آورده است قربانی و خوراکهای گوشتی از لوازم عید مهرگان بوده است وی در بیان رویدادهای سال 427 ه.ق گوید در روز بیست و چهارم ذی القعده عید مهرگان برپا شد و «آنجا تنور[ى‏] نهاده بودند که بنردبان فرّاشان بر آنجا رفتندى و هیزم نهادندى، و تنور بر جاى است. آتش در هیزم زدند و غلامان خوانسالار با بلسکها [1] درآمدند و مرغان گردانیدن گرفتند و خایه [2] و کواژه‏ [3] و آنچه لازمه روز مهرگان‏ است ملوک را از سوخته‏ و برگان [4] روده میکردند [5] » [6] .


[1] - سیخ کباب.

[2] - تخم مرغ.

[3] - نیم برشت یا نیمرو.

[4] - جمع برّه.

[5] - بریان کردن بره در روغن برخی نیز کباب کردن بره گفته‌اند.

[6] - بیهقی، ابوالفضل محمد بن حسین، 1374، تاریخ بیهقی، ج 2، ص 724-725.

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۹/۰۲/۲۶

غلامرضا نوادری

بازدید : 2141
دوشنبه 28 ارديبهشت 1399 زمان : 4:22
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

بخشی از گزارش بهنام مبارکه از این مراسم در روستای مبارکه چنین است: «مراسم مهر یزد همه ساله از روز مهر ایزد و مهرماه قدیم تا ورهرام ایزد به مدت پنج روز ادامه دارد» [1] . «کار شب پختن نان لوُگ و تنور کردن گوسفند است» [2] . «گوسفند را بعد از سر بریدن و پوست کندن و پاک کردن با ادویه آغشته می‌کنند و با چوب و زنجیر در میان تنور می‌آویزند تا روز بعد پخته و بریان شود» [3] . «سالها پیش از این هر منزلی گوسفندی را تنور می‌کرد و اگر در آن منزل تازه دامادی بود می‌بایست ظرفی که گوسفند بریان شده در آن نهاده‌اند را به سر گذاشته و آن را به درب مهر ببرد که در آن موقع از طرف خانواده عروس کله قند و یا دستمال ابریشمی‌هدیه می‌گرفت» [4] .

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۹/۰۲/۲۶

غلامرضا نوادری

بازدید : 1631
دوشنبه 28 ارديبهشت 1399 زمان : 4:22
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

موبد رستم شهزادی در سخنرانی خود در تاریخ 1 مرداد 1326 گوید: «تا چند سال پیش در هر خانه‌ای بنا به استطاعت خود یک یا چند گوسفند قربانی کرده و پس از بریان کردن در تنور در شب مهر ایزد در حالیکه مقداری از گوشت را با 8 عدد نان بزرگ در خوانچه‌ای نهاده و با پارچه‌ ابریشمی‌سبز رنگی پوشانیده و به همراهی عده زیادی با دف و ساز و نی و فریادهای شادی آن را به نزدیکترین آتشکده محله می‌بردند و جمله معروف «های برو شاد باش» را مکررا تکرار می‌کردند» [1] .

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۹/۰۲/۲۶

غلامرضا نوادری

بازدید : 1623
پنجشنبه 7 اسفند 1398 زمان : 12:46
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

میرچا الیاده گوید: «تحقیقات جدید نشان داده که مراسم آشامیدن هئومه هماره با آیین پرستش میترا (مهر پرستی) به طور کامل در دین مزدایی و حتی در گاتاها مردود نشده بود. به علاوه قربانی جانوری بدون هیچ وقفه‌ای اجرا می‌شد، حداقل به خاطر بهره بردن عامه‌ی مردم. بنابراین به نظر می‌رسد زرتشت اساسا با افراط کاری در مراسم و آیین‌های شادی خواری و عیاشی جنون آمیز مخالف بود که شامل قربانی‌های خونین بی‌حساب و مصرف بیش از حد هئومه (هوم) می‌شد».

وی در جای دیگری گوید: «اگر چه بعضی قربانی‌های خونین را محکوم کرد، معلوم نیست که همه‌ی آنها را مردود دانسته باشد. به هر حال، مورادی از قربانی جانوران در اوستا شناخته شده است(یسنه 4.11؛ یشت 58.8). به علاوه اسناد و مدارک فراوانی از این نوع قربانی در دوران هخامنشیان، عصر پارتیان و دوران حکومت ساسانیان در دست است».

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۸/۱۲/۰۶

غلامرضا نوادری

بازدید : 2285
پنجشنبه 7 اسفند 1398 زمان : 12:46
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

دکتر چنگیز مولایی نیز با اشاره به ممنوعیت کشتار بی‌رویه و قربانی شبانه از سوی زردشت گوید: «اجرای مراسم قربانی و تهیه نوشیدنی هوم در مراسمِ یسنا از صدر دیانت زردشتی تا کنون از اهمیت اساسی برخوردار بوده است و اگر زردشت با چنین مراسمی‌کاملا مخالفت داشت و اجرای آن را تحریم کرده بود، دوام و بقای چنین رسمی‌در سنت زردشتیان کاملا بعید می‌نمود» [1] .


[1] - مولایی چنگیز، 1393، زردشت و دین او، در تاریخ جامع ایران، ج 4، ص 390.

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۸/۱۲/۰۶

غلامرضا نوادری

بازدید : 1761
پنجشنبه 7 اسفند 1398 زمان : 12:46
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

پازند، تفسیری متفاوت از دین زرتشتی

ویلیام مالاندرا نیز گوید: «آنچه زردشت به ویژه با آن مخالفت داشت، شیوه‌ی خشونت‌باری بود که طی آن پرستندگانdaewa ها جانوران و به خصوص چهارپایان را قربانی و ذبح می‌کردند. باید دریافته باشیم که زردشت با قربانی جانوران مخالف نبود. دین زرتشتی (به جز مواقعی که تحت فشار هندوئیسم و پارسیان متاثر از هندوئیسم بود) همواره قربانی جانوران را تشویق می‌کرده است. از نظر زردشت گاو جانور مقدسی بود، و در دین او روان گاو…. پیش نمونه‌ی همه‌ی جانوران اهورایی محسوب می‌شد. مفهوم غایی تقدس گاو ضرورت مراقبت و تیمارش را به همراه داشت، اما او را از قربانی شدن معاف نمی‌کرد» [1] .


[1] - مالاندرا، ویلیام، 1393، مقدمه‌‌‌ای بر دین ایران باستان، ترجمه خسرو قلیزاده، ص 50.

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۸/۱۲/۰۶

غلامرضا نوادری

تعداد صفحات : 1

آمار سایت
  • کل مطالب : 12
  • کل نظرات : 0
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 0
  • بازدید امروز : 16
  • بازدید کننده امروز : 16
  • باردید دیروز : 25
  • بازدید کننده دیروز : 26
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 0
  • بازدید هفته : 131
  • بازدید ماه : 95
  • بازدید سال : 1217
  • بازدید کلی : 51664
  • کدهای اختصاصی